Informacje

Składki na ubezpieczenie społeczne zależne od dochodu (składki PRSI)

Większość pracodawców i pracowników (powyżej 16 roku życia) w Irlandii wpłaca składki na ubezpieczenie społeczne do irlandzkiego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Składki na ubezpieczenie społeczne są zasadniczo obowiązkowe. W Irlandii składki na ubezpieczenie społeczne noszą nazwę składek PRSI . Opłacanie tych składek uprawnia do korzystania z szeregu świadczeń, które przyznawane są przez Ministerstwo Spraw Społecznych i Rodzinnych (Department of Social and Family Affairs). Składki na ubezpieczenie społeczne (głównie klasa A) są płacone przez pracowników, ale także przez ich pracodawców. Ważne jest zatem, aby pracownik poinformował swojego nowego pracodawcę o swoim numerze ubezpieczenia społecznego, ponieważ wtedy będzie miał pewność, że składki na ubezpieczenie społeczne będą odprowadzane i odnotowywane, a pracownik będzie miał prawo do otrzymywania świadczeń w przyszłości. Więcej informacji na temat składek PRSI w Irlandii.

Zasady

Składki na ubezpieczenie społeczne pracownika są potrącane przez jego pracodawcę i pobierane przez Urząd Skarbowy (Revenue Commissioner). Następnie pieniądze są wpłacane do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Potwierdzenie opłacenia składek jest następnie wysyłane do Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych. Wszystkie potwierdzenia opłaconych składek przechowywane są w centralnym archiwum w Ministerstwie Spraw Socjalnych i Rodzinnych. Aby sprawdzić swoje dane dotyczące ubezpieczenia społecznego, pracownik będzie musiał przedstawić swój numer PPS.

Świadczenia z ubezpieczenia społecznego

Dane ubezpieczeniowe są bardzo ważne w przypadku, gdy pracownik ubiega się o świadczenia socjalne, których będzie potrzebował w czasie pracy lub bezrobocia. Na przykład składki klasy A uprawniają pracownika do pobierania zasiłku chorobowego, zasiłku dla osób szukających pracy, zasiłku macierzyńskiego, lub refundacji kosztów leczenia. Na dłuższą metę stanowią one ważny element emerytury państwowej (składki opłacane przez pracownika). Jeśli składki na ubezpieczenie społeczne nie były uiszczane, pracownik może stracić prawo do otrzymywania świadczeń socjalnych lub kwot jego emerytury może ulec zmniejszeniu.

Dane dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne opłacanych poza granicami Irlandii mogą pomóc osobom, które pracowały za granicą, w otrzymaniu świadczeń w Irlandii. Więcej informacji na temat życia Irlandii i świadczeń socjalnych.

Obowiązek pracodawcy do opłacania składek PRSI

Pracodawca jest odpowiedzialny za potrącanie składek na ubezpieczenie społeczne z zarobków pracownika oraz odprowadzanie ich razem ze opłacanymi przez siebie składkami do urzędu skarbowego. Kwoty potrąceń znajdują się na odcinku wypłaty. Jeśli kwota odprowadzona do urzędu skarbowego nie jest prawidłowa, pracodawca jest odpowiedzialny za uzupełnienie brakującej kwoty. Pracodawca prowadzi ewidencję składek na ubezpieczenie społeczne uiszczanych przez pracownika. Ciąży na nim obowiązek przekazania pracownikowi formularza P60 pod koniec każdego roku lub formularza P45 w przypadku odejścia pracownika z pracy.

Formularz P45: Jeśli pracownik odchodzi z pracy, pracodawca musi przekazać mu formularz P45. Jest to dotychczasowy wykaz zarobków oraz potrąceń podatku i składek PRSI odprowadzanych przez pracodawcę. Jest to bardzo ważny dokument. Może okazać się niezbędny w sytuacjach:

• Zmiany pracy - wtedy należy go przekazać nowemu pracodawcy, aby uniknąć płacenia nadzwyczajnego podatku
• Bycia bezrobotnym, co pozwala na ubieganie się o zwrot podatku lub o świadczenia socjalne.
  Jeśli pracodawca nie przekaże pracownikowi formularza P45, pracownik powinien o niego poprosić.
  

Formularz P60: Na koniec każdego roku podatkowego pracodawca musi przekazać pracownikowi formularz P60, który jest wykazem zarobków oraz potrąceń podatku i składek PRSI odprowadzanych przez pracodawcę w ciągu danego roku. Formularz P60 jest ważnym dokumentem i składa się z dwóch części. Osoby, które chcą ubiegać się o świadczenia socjalne, zobowiązane są do przesłania drugiej części tego formularza do Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych jako potwierdzenia uiszczenia składek PRSI.

Nieopłacanie przez pracodawcę składek PRSI

Jeśli nie wyda pracownikowi formularza P45 lub P60, może okazać się, że nie zarejestrował pracownika w systemie opłat na ubezpieczenie społeczne. Może się także okazać, że pracownik został w takim systemie zarejestrowany, ale pracodawca nie odprowadzał za niego należnych składek PRSI lub płacił nieprawidłową kwotę. Na mocy Ustawy o opiece socjalnej z 1993 roku pracodawca jest zobowiązany do zarejestrowania pracownika w systemie odprowadzania składek PRSI, płacenia właściwych składek, prowadzenia dokładnej ewidencji wszystkich pracowników i przedstawienia tych akt na wniosek osób zajmujących się inspekcją prawidłowego uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Efektem niewywiązania się z obowiązków może być kara i/lub wniesienie sprawy.

Zadaniem odpowiednich inspektorów Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych jest zapewnienie, że pracodawcy wypełniają swoje zobowiązania względem opłacania składek PRSI. Przeprowadzają inspekcje lokali, sprawdzają ewidencję danych dotyczących pracowników i prowadzą rozmowy z pracodawcami. Inspekcje mogą być przeprowadzane rutynowo lub w związku z określoną sprawą, jeśli dochodzenie jest niezbędne.

Osoby prowadzące własną działalność

Osoby prowadzące własną działalność same opłacają składki na ubezpieczenie społeczne. Ponieważ takie osoby nie są przez nikogo zatrudniane i nie mają pracodawcy, muszą same opłacać składki na ubezpieczenie społeczne. Jeśli nie jest jasne czy osoba jest zatrudniona czy prowadzi własną działalność, decyzję podejmuje Wydział ds. Ubezpieczeń Społecznych (Scope Section) Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych. Ministerstwo wydało zawierającą szereg przydanych informacji broszurę pt. Zatrudniony czy prowadzący własną działalność? Przewodnik po podatkach i ubezpieczeniu społecznym.

Jak składać podanie

Pracownik ma prawo do wglądu w prowadzoną przez pracodawcę ewidencję swoich składek PRSI. Pracownik może także poprosić pracodawcę o przekazywanie mu wykazu opłacania składek co trzy miesiące. (Zwykle składki są przedstawiane w postaci potrąceń na odcinku wypłaty.)

Jeżeli pracownik nie otrzymał formularza P45 odchodząc z pracy, powinien najpierw poprosić o niego pracodawcę. Jeżeli pracodawca nie wyda go, należy skontaktować się z lokalnym urzędem podatkowym. Urząd skarbowy skontaktuje się z pracodawcą i uzyska formularz P45 dla pracownika. W przypadku rozpoczęcia nowej pracy urząd skarbowy prześle pracownikowi nowe zaświadczenie o wysokości przysługujących mu ulg (tax credit certificate), by w nowym miejscu pracy nie musiał płacić podatku nadzwyczajnego.

Jeżeli pracownik nie otrzymał formularza P45 i sądzi, że składki PRSI za niego nie były odprowadzane, powinien poinformować o tym lokalnego inspektora opieki społecznej, kontaktując się z lokalnym urzędem pomocy społecznej albo z Wydziałem ds. Ubezpieczeń Społecznych (Scope Section) Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych.

Jeśli pracodawca nie wydaje pracownikowi formularza P60 na koniec każdego roku, należy się kontaktować z lokalnym urzędem podatkowy.

Gdzie składać podanie

Należy skontaktować się z lokalnym urzędem podatkowym.